Kahve ve Geri Dönüşüm

Kahveyi yeniden kullanmak – geri dönüşüm üzerine

Geri dönüşüm üzerine kafa yormak için dünyada her gün kaç bardak kahve tüketildiğini bilmenize gerek yok, etrafınıza bakmanız yeterli. Herhangi bir Starbucks veya Kahve Dünyası şubesini boş gördünüz mü hiç? İşyerinizde gün içinde bir bardaktan fazla kahve, çay veya herhangi bir sıcak içecek tüketmeyen kaç kişi tanıyorsunuz? Bu konuda birinci elden ve en net bilgi sahibi olanlar da tabii ki baristalar.

 

Kahve, iyi demlendiğinde ve özenle yetiştirildiğinde eşsiz bir keyif, ama zamanın çoğunda yaşanan kahve deneyimi böyle değil. Sosyal ve fizyolojik anlamda birçoğumuz için keyiften çok ihtiyaç duyduğumuz, farkında olmadan hayatımızın vazgeçilmez bir parçası yaptığımız bir olgu kahve. Ve bu durum sadece Türk kahvesi ile büyümüş bizler için geçerli değil.

 

Geri dönüşüm teknik olarak; kullanılmış bir son ürünün belli işlemlerden geçirilerek tekrar üretim sürecine dahil edilerek yeniden kullanılmasıdır. Teknolojik olduğu kadar sosyal ve psikolojik yönleri vardır. Bana göre geri dönüşüm düşüncesi; sıklıkla tüketilen , çeşitliliğe sahip olmasına rağmen benzer türlerde atıklar üreten ve günlük kullanımın parçası olan ürünlerle başlar. Dikkatli baktığınızda buna en büyük örneklerden biri de kahve değil midir? Her gün içilen kahvelerin oluşturduğu kağıt bardak, kahve filtreleri ve demlenmiş kahve posası gibi atıkların miktarının ne kadar olduğunu bilmenize gerek yok, yeteri kadar fazla olduğuna eminsiniz. Tabii bir de “Üçüncü dalga” kahvecilerde sıklıkla sinirimi bozan sorumsuzca aşırı su kullanımı konusu var ama bundan daha sonra bahsedeceğim.

 

Kağıdın geri dönüşümü uzun yıllar önce başlamış ve teknolojik olarak geniş araştırma ve uygulamaya sahip bir alan olduğundan bu yazının konusu daha çok henüz ciddi olarak ele alındığına rastlamadığım kahve posasının yeniden kullanılması. Burada bahsettiğimiz kahvenizi demledikten sonra elinizde kalan sıcak, toprağımsı ve nemli olan, öğütülmüş ve aromaları süzülmüş kahve. 

 

Cildinizi canlandırın

Kahve telvesi ile peeling

Bu muhtemelen en fazla duyduğunuz, gördüğünüz, rastladığınız kullanım alanı. Çok basit görünse de yabana atılacak cinsten değil. Öğütülmüş kahvenin (peeling ürünlerine benzer) tanecikli yapısı ve kahve doğal olarak cilt üzerinde antioksidan ve ölü deriyi atmaya yardımcı özelliğe sahip. Bunu öğrendikten sonra bazı kozmetik firmalarının ve hatta makyaj “YouTuber”larının evde bu tip ürünler yapıp satmaya çalıştıklarını gördüm. Kanmayın, kendi kahve peelinginizi kendiniz yapın. Nasıl yapacağınızı merak ediyorsanız dümdüz ve apaçık tarifler için buraya tıklayın.

 

Kokuları giderin

Kahve posası ile kesme tahtanızı silerek istenmeyen kokulardan kurtulun

Bir diğer genel olarak bilinen kullanım alanı da kahve posası ile istenmeyen kokuları gidermek. Kahvenin koku alma duyumuza etkisini belki bazı parfüm veya kozmetik mağazalarında fark etmişsinizdir. Farklı kokuları denerken burnunuzdaki reseptörlerin nötralize olmasına yardımcı olur kahvenin kokusu. Bu da tamamen aynı mantık. Kahvenizi geri dönüşüm için kullanmak isterseniz kesme tahtanızı telvenizle ovalayıp istenmeyen kokulardan arınabilir, veya telveyi bir süre buzdolabınızda beklenerek sinmiş olan herhangi et veya sebze kokusunu yok edebilirsiniz.

 

Yetiştirdiğiniz bitkileri, ağaçları güçlendirin

Kahvenizin telvesini kuruduktan sonra gübre olarak ağaçlarınızın veya bahçe bitkilerinizin köklerine dökerek haşerelerden koruyabilir, toprağı zenginleştirebilirsiniz

Bir fincan espresso veya filtre kahveden ortalama 10 gram posa çıkar. Yoğun bir kafede ortalama kaç tanesinin demlendiğini hayal edince fark edeceksiniz ki etrafta gerçekten çok fazla kahve atığı var. Bunların değerlendirilmesi de ancak toplanıp yüksek miktarlarda kullanılabildiğinde anlamlı olur. Bugüne kadar gördüğüm en iyi kahve girişimi olan Reground, tam da bu mantıkla ilerleyerek çevrelerindeki kafelerden düzenli olarak kahve artıklarını topluyor, ardından anlaştıkları çiftçilerin tarlalarında posaları değerlendirip bir de yanında toplumu eğitiyor, bilgilendiriyor. Bu girişimi kopyalamak ve Türkiye’de yerel olarak hayata geçirmek de oldukça kolay değil mi aslında?

 

Fevkalade fincanlarınızı neşelendirin

Kahve telvesiyle güçlendirilmiş seramik fincanlar

Berlin’deki yerel kafelerden demlenmiş kahveden geriye kalanları toplayıp yenilikçi bir şekilde değerlendiren Kaffeeform, kendi geliştirdikleri kil-seramik benzeri karışıma kahveyi ekleyerek hem geri dönüşüme katkıda bulunuyor, hem de kuruyken bile kahve kokan fincanlar üretiyor. Paylaştıkları son verilere göre bu şekilde ayda yaklaşık 500kg kahveyi yeniden kullanıyorlarmış.

 

Yakacak olarak kullanın

İngiliz firması bio-bean, ürettikleri kahve kömürü ile daha verimli ve daha temiz bir ısınma yöntemi sunduğunu iddia ediyor

Bioyakıt teknolojisiyle kahve geri dönüşümünü birleştiren bu girişim, oldukça ilginç bir ürün ortaya çıkarmış. 2014 yılında yola çıkan ekip, bugün İngiltere’de yılda 55bin ton kahveyi yeniden kullanarak kahve bazlı yakıtlar geliştirmiş. Standart odun kömürlerinden daha verimli ve temiz bir enerji kaynağı olduğunu iddia ediyorlar.

 

Evinizdeki telvede istiridye mantarı yetiştirin

Sydney merkezli girişim Fungimental, 140 tonluk kahve atığından 30 ton mantar üretilebilececğini iddia ediyor

Mantar yetiştirmek için teknik olarak çok fazla şeye ihtiyacımız olmadığından yola çıkan Fungimental, kahve atıklarını topluca biriktirip üzerinde istiridye mantarı yetiştirme yolları üzerinde uzmanlaşmış. Aynı zamanda evde kullanılabilir bir kit de hazırlamışlar. Yani siz de evinizde kullandığınız kahvenin artıklarından yemeklerinize renk katacak leziz ve taze istiridye mantarı yetiştirebilirsiniz!

 

Bonus : İstenmeyen kokuları engelleyin

Kahvenin en bilinen kullanım alanlarından biri olan koku gidericiliğinden yola çıkarak üretilen çoraplar
Kahvenin en bilinen kullanım alanlarından biri olan koku gidericiliğinden yola çıkarak üretilen çoraplar

Amerika merkezli moda markası Ministry of Supply, kahvenin en bilinen özelliklerinden koku giderici olmasını kullanarak ATLAS isimli bir çorap serisi üretmiş. Proje bir Kickstarter kampanyası olarak başlamış ve firma ürünün başarılı olmasının ardından bu teknolojiyi çoraplarının standart bir parçası haline getirmiş. Kullananların ne düşündüğünü ürün yorumlarından görebilirsiniz. Zaten çorap gibi bir ürüne yorum yapan birinin bunları çok fazla beğenmiş olması gerek.

 

Benim rastladığım, en ilginç ve en başarılı kahve ile geri dönüşüm örnekleri bunlar. Sizin gördüğünüz, duyduğunuz, aklınıza gelen başka kullanım alanları var mı?

Kahveyi yeniden kullanmak – geri dönüşüm üzerine” üzerine bir yorum

  1. kahvenin kavrulup tuketildikten sonra si icin guzel calismalar ben birazda meyve posasini ve persoment hallerini de arastirmani onerebilirim eminim cok guzel bilgilere ulasacaksin .. kolay gelsin

Bir Cevap Yazın