Kahve Filtreleri

Filtreler ne işe yarar? Kahve filtrelerinin anatomisi : 5N1K

En genel anlamıyla filtreleme, fiziksel ve kimyasal olarak ayrıştırma yöntemi olarak kullanılır. Kahvede de, kahve parçacıklarını ayırmak ve ‘diterpen’ denilen yağ partiküllerini ayrıştırmaya çalışır.

Her demleyicinin kendine özgü bir filtresi olmakla birlikte, elektrikli makineler için geliştirilmiş bir standart boy ölçeği de vardır. Ev kullanımında en yaygın olan 1×4 ve 1×2 boyutlarındaki kağıt filtreler buna örnek gösterilebilir. Yaygın olarak kullanılan filtre tipleri kağıt, paslanmaz çelik, bez ve altından yapılmaktadır.

Nerede, Kim, Ne Zaman : Dresden,Almanya / Melitta Bentz / 1908

Melitta Bentz
Melitta Bentz ve patentli ilk filtresi

20.yüzyılın başlarında, evinde, kendi halinde en iyi kahveyi demlemeye çalışan 35 yaşındaki Melitta, demlediği kahvenin acılığından şikayetçiymiş. Bu acılığın kahvenin suyla temas etme süresinin uzunluğundan kaynaklandığını düşünmüş. Bu yüzden demiş ki; demleme olur olmaz kahveyle su birbirinden ayrılsın.

Kahveyi tutmak için, o zamanlar fazla taşan mürekkebi vs. kurutmak için kullanılan daire şeklindeki kağıtları kullanmış ve geliştirdiği filtrenin 1908’de patentini almış. Bugün oldukça geniş bir kullanımı olan Melitta® filtrelerinin hikayesine yakından göz atmanız için bir de kitapçık hazırlamışlar.

Nasıl : Süzme (Pour-over) yönteminin doğuşu

Avrupa’ya kahve Türkiye’den gittiğinden, kahveyi uzun yıllar boyunca aynı bizim gibi demlemişlerdi. Melitta’nın öncülüğünde, telvesiz, daha berrak ve aromatik kahve demleyen yeni bir yöntem keşfettiler : süzme (pour-over). Bugün bu yöntem, elektrikli ve elektriksiz makinelerde en yaygın olarak kullanılan yöntemdir. İkinci olan espresso yönteminde ise, hem elektrikli hem elektriksiz yöntemlerde kullanılan porta filtre, paslanmaz çelikten yapılmaktadır.

Peki doğru filtreyi nasıl seçeceğiz? Gönül ister ki, bu konuda bizim tercihimiz önemli olsun. Aslında buradaki seçim demleyiciyle ilgili olacaktır. Her demleyicinin kendine özgü bir filtresi vardır ve en az demleyicinin tasarımı kadar kahvenin tadına etki eder. Filtrelerin aşağıdaki faktörlere göre karşılaştırması belki bu seçiminizde etkili olabilir : 

  • Şekil : Filtre şekli demleme süresini etkiler. Şekilden kastımız, kahvenin filtreden ayrıldığı yüzeydir. Bu bağlamda iki farklı filtre şekli vardır; sivri uçlu ve geniş yüzeyli. Kalita Wave ve elektrikli makine standardındaki filtreler geniş yüzeyli olup Chemex ve Hario sivri uçlu filtrelere örnektir. Geniş yüzey demleme süresini uzatır.
  • Kalınlık : Por genişliği olarak da nitelendirilebilir. Daha kalın filtreler, daha ince çekilmiş kahveyi, dolayısıyla daha karmaşık aromaları demleme konusunda daha iyidirler. Süzme (pour-over) metodunda en kalın Chemex iken en ince filtre Hario filtreleridir.
  • Renk : Kağıdın doğal rengi kahverengidir. Kimyasal yöntemlerle kağıdı beyazlatmanın iki farklı yöntemi olup ucuz beyaz filtrelerde eser miktarda klor bulunabilir. Her ne kadar kahve dünyasında beyaz filtrelerin daha iyi demleme sağladığı şiddetle savunulurken, bunun farkını anlamak oldukça zor, muhtemelen imkansızdır. 

Ne : Kağıt, bez, paslanmaz çelik ve altın

Şaşkın filtreler
Bu karmaşıklığa filtreler de şaşkın. (Soldan sağa) 1×2, Chemex, Kalita Wave, Kone ve Hario V60

 

Filtreleme için farklı maddeler kullanmak mümkün. Hepsinden elde edeceğiniz içeceğin tamamen farklı olmakla birlikte birbirlerine göre bariz avantaj ve dezavantajları vardır. 

  • Kullanım ömrü
    • Kağıt filtreler tek kullanımlıktır. İlk filtre kahvemi Philips elektrikli makinemle demlediğimde, Melitta filtremin kutusundaki 1×4 ibaresinin anlamını dakikalarca düşündükten sonra bir filtrenin 4 kez kullanılabileceğini sanmış, yıkayıp yıkayıp tekrar kullanmıştım, yanlış olduğunu yaşayarak öğrendim. Bu yanlışımdan iki ders çıkardım : birincisi, kağıt filtreler ne olursa olsun sadece bir kez kullanılır, ikincisi, demlemeden önce filtreyi sıcak suyla ıslatmak kahvenin tadını yumuşatır, içimini kolaylaştırır.
    • Bez filtreler gerçekten yıkanıp tekrar kullanılır, kullanım ömürleri demleme sıklığınıza göre değişecek olup, ortalama 2-3 aydır. Kahve demlemenin yanı sıra, kültürümüzde pet shoplarda akvaryumdan balık yakalamak için de kullanılmaktadır.
    • Paslanmaz çelik ve altın filtreleri muhtemelen ömür boyu kullanabilirsiniz
  •  Temizlik 
    • Kağıt filtreler tek kullanımlık olduğundan temizliğe ihtiyaç duymaz, ben denedim siz denemeyin.
    • Bez filtreler demlemeden sonra deterjanla yıkanmalıdır, fakat bekleme, kuruma, açıkta kalma, toz tutma gibi bakteri oluşumu ve kirlilik riskleri vardır.
    • Paslanmaz çelik ve altın filtreler bulaşık makinesinde yıkanabilir, temizlemesi oldukça kolaydır. Bekleme durumunda bakteri oluşumu riski mevcut olsa da, bez filtrelere göre daha azdır.
  • Masraf : Kısa vadede kağıt filtreler daha ucuz gözükse de, tek seferlik ödeme gerektiren paslanmaz çelik ve altın filtreler uzun vadede çok daha ucuzdur.
  • Çevresel atık : Kağıt ve bez filtre kullandıkça doğaya yeni atıklar bırakırken, kalıcı filtrelerin kullanımında bu durum söz konusu değildir. Fakat burada çoğu kahve filtresinin doğal ve çözünebilir kağıttan yapıldığını, doğru ayrıştırıldığında organik atık olarak oldukça zararsız olduğunu da belirtmek gerek.
  • Filtrasyon : Kağıt ve bez filtrelerin por sıklığı, kalıcı filtrelere göre oldukça fazladır. Dolayısıyla daha kaliteli bir filtrasyon yaparlar.

En önemli soru : Neden?

Filtre kulesi

 

  1. Telvesiz, berrak ve temiz bir içecek elde etmek için.
  2. Kahvenizi hoş olmayan bir tad veren, aynı zamanda kandaki kolesterol miktarını artırarak sağlığı kötü etkileyebileceği iddia edilen yağlardan arındırmak için filtre kullanıyoruz. 

Kahve filteleri, filtreleme yöntemleriyle ilgili merak ettiklerinizi lütfen bize sorun, hemen yanıtlayalım. Ya da demleyicinizi seçmenizde size yardımcı olalım! Bizimle iletişime geçin!

Filtreler ne işe yarar? Kahve filtrelerinin anatomisi : 5N1K” üzerine 2 yorum

  1. Merhabalar yazinizi cok begendim ve cok kullanisli buldum gercekten aradigim sey cok tesekkur ederim

Bir Cevap Yazın